KÖYÜMÜZÜN TARİHÇESİ

ÇİT'İN KELİME MANASI

  Çit sözcüğü, köyün etrafının daglarla çevrili olması nedeniyle ''etrafı çevrili'' anlamına geldiğine dair yaygın bir görüş vardır.Fakat bu görüş köyün cografi yerleşim durumunu izah içinde kullanılmıştır.

   Çit Kelimesinin diğer anlamı '' Beyaz Başörtüsü '' dür.Köy kadınlarının tümünün başlarına örtmüş olduğu beyaz baş örtüsü göz önüne alınırsa çit kelimesininde burdanda gelmiş olabiliecegi kuvvetle muhtemeldir. Çitliler; Beyaz baş örtülüler

   Kesin olan anlamı ne olursa olsun çit sözcüğü türkçe bir kelimedir ve bir çok türk boyu tarafından kullanıldığı gibi kıpçılar tarafındada kullanılmıştır.Tarih boyunca Türk Kavimlari adlı eserinde Edip YAVUZ Macaristanda birbirine yakın çit ve pat isimli iki eski yerleşim bölgesinden bahsetmiştir. (Edip YAVUZ yukarı fırat bölgesini çok iyi tanıyordu, pürümür kaymakamlığı ve tunceli valiliği yapmıştır.)

   Prof.Dr. Faruk SÜMER ' in oguzlar adlı eserinin sonundaki 10. Yüzyılda Oğuzlar ve Komşu Türkler adlı haritada horasan bölgesinde Aral Gölünün hemen altında çit diye bir yerleşim yeride vardır.

   Atalarımız ata yurtlarındaki (Orta Asya) yurtlarını unutmamışlardır, göçtükleri yeni yurtlarında yani anadoluda yerleşim yerlerinede hep aynı isimleri vermişlerdir.

1. GÖÇ (ATAYURT'DAN ESKİ ÇİT'E GELİŞ)

   Köyümüzün şimdiki bulunduğu yerin, 5 km dogusunda 1700 yıllara kadar yerleşim yeri olarak seçilen yerin ( Hinge ile Pat Arasındaki düz arazi) adıda çittir.Günümüzde dahil o bölge eski çit ismi ile anılmıştır.

   Enver GÖKÇE 1947 yılında Ankara D.T.C.F. Türk Dili ve Edebiyatı bölümünde bitirme ödevi hazırlamış olduğu Egin Türküleri adlı çalışmasında eski çit köyünün kuruluşunu 350 yıl eskiye dayandırmaktadır.Yani günümüzden 400 yıl geriye buda 1600 yıllara tekamül etmektedir.

   Köylülerimize 4.Murat tarafından verildiği söylenen fakat bu gün nerede ve kimde olduğu bilinmeyen fermana göre Salih Çiçek yaylasında büyükçe bir arazi köye verilmiştir(4.Murat 'ın bagdat seferinin tarihi 1628).Enver GÖKÇE eserinde bu tarihi 1638 olarak vermiştir.

   Bu gün elimizde bulunan 1874 tarihli ikinci fermanın içeriği 4.Murat tarafında verilen fermanı dogrulaqr niteliktedir.

   1700 li yılların sonuna kadar yarı konar-göçer bir hayat süren atalarımız, yazları sarı çiçek yaylasında kışları ise eski çitde yaşamışlardır.Evliya ÇELEBİ Seyahatnamesinde bazı türkmen kabile adları saymıştır.Bunlardan biride Akkoyunlu kalibesidir ¨Bular hep aynı kabile adı ile adlandırılıp Arapgir ile Divriği arasında Sarı Çiçek dağında hayvanlarını yaylarlar.¨(Evliya ÇELEBİ seyahatnamesi 5. Kitap Sh.63).

   Ahmet BURAN 'ın Keban,Baskil ve Ağın yöresi ağızları adlı çalışmasıda bu dogrular niteliktedir.(Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumunun Türk dil kurumu yayınları:669) Ahmet BURAN çalışmasında Ağın yöresi azğızlarında genelde Oğuzların Bayındır boyuna ait özelliklerine rastlamıştır.(Akkoyunlular da bayındır boyuna dahildir.)

2. GÖÇ (ESKİ ÇİT'DEN KÖYÜN ŞUANKİ BULUNDUĞU YERİNE GÖÇ) 

   1700 yılların sonlarına doğru atalarımız eski çitten köyün bu günkü bulunduğu yere göç etmişler ve köyü buraya kurmuşlardır(Bu yeni köye göçte 7 aile olduğu söylenmektedir).Köyün Davarönü mıntıkasında, viran çayı üzerindeki köprünün 1800 yılında yapıldığı düşünülürse tarihler birbirine uymaktadır(Bu köprüyü Hacı YAHYA Efendi tarafından yaptırıldığı söylenmektedir.).

  Atalrımızın eski çitten bu köye göç etmelerinde 1700 yılların sonuna doğru Tunceli aşiretlerinin Kemah , Ilıç ve Kemaliyeyide içine alan baskılarıda etkili olmuş olabilir.Zira Av.Fikret MEMİŞOĞLU Harput halk bilgileri adlı eserinde Eğinli Salih Paşanın keban madeni ( Emiri ) nazırı olduğunu, Dersim eşkiyalarını ıslah ettiğini ve iskan yerlerini değiştirdiğini yazmıştır.Salih paşa Eğinli olup yöreyide iyi tanıyordu, tahminen köy iskasının degişmesinide o yapmış olabilir.

   1815-1843 yılları arasında kemaliye bağlı olan köyümüz 1843-1938 yılları arasında arapgire baglanmıştır.1938 tekrar kemliyeye baglanmıştır.

   1914 yılında önceki nufusu 600 den fazla hane sayısı ise 150-200 dür.1920 lilerde bu nüfus 200 lere düşmüştür.(Büyük harbin yıkıntıları nedenilye) 1940 istaistiğine göre nüfus 278 dir.1947 de hane sayısı 77 dir.( Enver GÖKÇE eğin türküleri Sayfa :34-39 )

   1942 yılında küyümüzün ilkokulu yapılmıştır. Caminin ( Şimdiki ibadete açık olan yeni cami'nin) yapılmış tarihi ise 1969 dur. 

     Not:Köyümüzün tarihçe bölümünün hazırlamasında araştırma ve bilgileri ile bizlere yardımcı olan Recep ERDEM'e Teşekkürler eder ve saygılar sunarız.Ayrıca bu bölümün yapım aşamaşı devam edecektir.